PSİKOLOJİ

Doç. Dr. Selma Arıkan 27. Ulusal Özel Eğitim Kongresi'nde İMÜ İş Koçluğu Projesi'ni Tanıttı

26.02.2018

Bölümümüz öğretim üyelerinden Doç. Dr. Selma ARIKAN ve Temel Eğitim bölümünden Yrd. Doç. Dr. Emine Genç AYYILDIZ bu yıl Samsun'da 19 Mayıs Üniversitesi önderliğinde organize edilen 27. Ulusal Özel Eğitim Kongresine katılarak proje hakkında özel eğitim konusunda çalışan akademisyenler ve uzmanlara bilgi verdiler. 8-9-10 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen kongrede Tools4SE projesi kapsamında şu ana kadar yapılan çalışmalar ayrıca bir poster bildiri olarak da sunuldu ve ilgilenen uzman ve akademisyenler ile paylaşıldı.
 
Özet Bildiri Metnimiz şu şekildedir:

 

Özel Eğitim Sonrası İş Hayatı İle Bütünleşmeye Yönelik Destekli İstihdam Koçlarının Yetiştirilmesi
 
Doç. Dr. SELMA ARIKAN - Prof. Dr. AHMET CİHAN - Yrd. Doç. Dr. ÖZCAN ERKAN AKGÜN - PETYA GRUDEVA - ZDENKA WLTAVSKY - ANTONIO SILVA - BETÜL DÖNMEZ URAL - Doç. Dr. FATMA IŞIL BİLİCAN - Yrd. Doç. Dr. EMİNE AYYILDIZ - Doç. Dr. YEŞİM GÜLEÇ-ASLAN
 
Özet
 
Özel eğitim sonrası istihdam konusunda yaygın çözümlerden biri korumalı iş yerleri olarak değerlendirilmiştir. Ancak ABD’de Wolfensberger’in (1972) Normalleşme Prensibi ve bir özel eğitimci olan Gold’un “Başka Bir Yöntem Dene”  yaklaşımı ile bu bireylerin kendilerinden daha önce beklenenin aksine iş ile ilgili pek çok beceriyi kazanabileceği ortaya çıkmıştır. Gelişmelerin etkisiyle ABD’de 1980’lerin başından itibaren üniversite projeleri ve devlet teşvikiyle destekli istihdam uygulamaları ile özel gereksinimli bireylerin iş hayatında da toplumla bütünleşmesinin önü açılmıştır. Destekli istihdam uygulamaları ile ABD’de pek çok özel gereksinimli birey açık iş piyasasına dahil edilerek toplumla entegre olmakta ve bunun psikolojik kazanımlarını deneyimlemektedir. Bu çözüm sadece özel gereksinimli bireyler için değil aileler ve paydaşlar için de faydalar sağlamaktadır. Destekli istihdam, bu konuda eğitim almış olan uzmanlar/iş koçları vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Geçtiğimiz 10 yıl içerisinde AB ülkelerinde de yaygınlaşmaya başlayan destekli istihdam uygulamalarına yönelik ülkemizde de çeşitli projeler yapılmaktadır. Bu projelerden bir tanesi de destekli istihdam koçlarının seçilmesi ve eğitilmesine yönelik araçlar üretmeyi hedefleyen bir Erasmus projesi olan “Designing quality and training tools for competence of Supported Employment Specialists” projesidir. Proje ekibi İstanbul Medeniyet Üniversitesi koordinatörlüğünde Sloven, Bulgar ve Portekizli ortaklardan oluşmaktadır. Sloven ortak URI-SOCA mesleki rehabilitasyon alanında araştırma ve uygulamalar yapan bir eğitim kurumudur. MCA ise Bulgaristan’da engeli olan bireylere yönelik hizmetler sunan bir STK’dır. ÇASGEM ise projenin devlet bağlantılı ayağını oluşturmaktadır. 2015 Eylül’de başlayan proje kapsamında öncelikle dört ülkede destekli istihdam hizmeti sunan, mesleki eğitim merkezlerinde çalışan, STK’larda görevli ve ilgili kamu kuruluşlarında görev yapan toplam 232 katılımcıya çeşitli anketler uygulanmış ve ihtiyaçlar tespit edilmiştir. Bu ihtiyaçlardan yola çıkarak da destekli istihdam koçlarını seçmeye yönelik yöntem ve eğitmeye yönelik 6 modülden oluşan bir eğitim programı hazırlanmıştır. Bu bağlamda proje çıktılarının özel eğitim uzmanları ile paylaşılması ve tartışılması ülkemizde özel eğitim sonrası istihdamının yaygınlaştırılmasına ve özel gereksinimli bireylerin yaşam kalitalerinin artırılmasına yönelik çözümler üretilmesi açısından fayda sağlayacaktır.